Çocuğuma psikoloğa gittiğimizi söylemeli miyim, nasıl anlatmalıyım?

Ne zaman ve nasıl söylemeli?

Ne zaman söylemeli? Görüşmeden birkaç gün önce. Çok erken söylemek kaygıyı uzatır, görüşme sabahı söylemek ise hazırlıksız yakalar. Küçük çocuklarda bir gün önce yeterlidir.

Nasıl anlatmalı? Sade, dürüst ve kısa olun. Yaşa göre örnekler verelim.

Yaşa göre örnek cümleler

• Okul öncesi için: "Yarın bir teyzeye/amcaya gideceğiz. Orada oyuncaklar var, oyun oynayacaksın ve biraz sohbet edeceksiniz. O, çocukların üzüntülerini ve korkularını anlamalarına yardım ediyor."
• İlkokul çağı için: "Son zamanlarda uyumakta zorlandığını ve okula gitmek istemediğini fark ettim. Böyle şeylerde yardımcı olan bir uzman var, birlikte gideceğiz. İğne yok, ilaç yok; sadece konuşacaksınız ve belki oyun oynayacaksınız."
• Ergenler için: "Bir süredir zorlandığını görüyorum ve seni yalnız bırakmak istemiyorum. Bu konuda çalışan bir uzmandan destek alalım. Orada konuştukların gizli kalır; ben senin izin verdiğin kadarını bilirim. İlk görüşmeden sonra devam edip etmeyeceğimize birlikte karar veririz."

Kaçınılması gereken ifadeler

Kullanmaktan kaçınmanız gereken ifadeler: "Seni doktora götürüyorum" (tıbbi bir işlem bekler), "sen hastasın", "sende bir sorun var", "yaramazlık yaptığın için gidiyoruz", "orada uslu dur yoksa", "bir şey yapmayacaklar, hemen çıkacağız" gibi yalanlar. Ayrıca çocuğun sorununu başkalarının yanında anlatmak, utanç yaratır ve direnci artırır.

Ergenlerde

Ergenler için önemli bir nokta: kararı tamamen elinden almayın. Uzman seçiminde ya da görüşme saatinde ona söz hakkı vermek, sürece katılımını belirgin biçimde artırır.

Gitmek istemiyorsa

Gitmek istemiyorsa ne yapmalı? Zorla götürmek yerine pazarlık yapın: "Bir kez gidelim, sonra konuşalım." Neyi merak ettiğini ve neden istemediğini sorun; çoğu zaman altında somut bir korku vardır ("beni deli sanacaklar", "annem her şeyi öğrenecek"). Bu korkuyu doğrudan yanıtlamak genellikle yeterli olur.

Gizlilik ve hazırlık

Gizlilik konusunu baştan netleştirin. Ergenle çalışılırken uzman, ailenin genel gidişat hakkında bilgilendirileceğini ancak görüşme ayrıntılarının paylaşılmayacağını açıklar. Güvenlik söz konusuysa bu çerçevenin aşılacağı da baştan söylenir. Bu netlik, gencin güvenini kurar.

İlk görüşme için hazırlık yapın. Somut gözlemlerinizi not edin: ne zaman başladı, hangi durumlarda oluyor, ne kadar sürüyor, daha önce ne denediniz. Okuldan alınan geri bildirimleri getirin. Kullandığı ilaçlar ve geçirdiği hastalıklar da önemlidir.

Görüşmeden sonra

Görüşme sonrası çocuğu sorguya çekmeyin. "Ne konuştunuz" baskısı, sonraki görüşmeleri baltalar. "Nasıl geçti, tekrar gitmek ister misin?" demek yeterlidir.