Çocuğuma tablet ve telefonu ne kadar vermeliyim?

Yaşa göre ekran

İki yaşına kadar ekran önerilmez; bu dönemde beyin, yüz yüze etkileşim ve hareketle gelişir. Görüntülü aile görüşmeleri istisnadır. İki-beş yaş arasında günde bir saatin altında ve mümkünse bir yetişkinle birlikte izlenmesi önerilir. Altı yaş ve üzerinde katı bir sayı yerine sınır koymak daha işlevseldir: uyku, hareket, ödev, aile zamanı ve yüz yüze arkadaşlık korunduğu sürece kalan zaman ekrana ayrılabilir.

Asıl mesele şudur: ekran neyin yerine geçiyor? Uykudan, hareketten, yemekten ya da sohbetten çalıyorsa fazladır.

Uyku ve içerik

En önemli kural uyku kuralıdır. Yatmadan en az bir saat önce ekranlar kapanmalı ve cihazlar yatak odasının dışında şarj edilmelidir. Bu tek değişiklik, çoğu ailede en büyük farkı yaratır; hem uyku süresi hem uykuya dalma süresi belirgin biçimde düzelir.

İçerik süreden daha önemlidir. Etkileşimli ve yaratıcı içerikler, pasif ve hızlı geçişli kısa videolardan farklıdır. Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma özellikleri, çocuğun durmasını zorlaştıracak şekilde tasarlanmıştır; bu özellikleri kapatmak işe yarar. Yaş sınırlarını ve ebeveyn denetimi ayarlarını kullanın.

Kural koymanın pratik yolları

Kural koymanın pratik yolu: süreyi değil, zaman dilimini belirleyin. "Günde iki saat" yerine "ödevden sonra, akşam yemeğine kadar" demek hem uygulanması hem denetlenmesi kolay bir çerçevedir. Bitişi önceden haber verin: on dakika, beş dakika, bir dakika. Bitişte yerine somut bir şey koyun; boşluk bırakmak kriz üretir.

Ekransız alanlar belirleyin:

• Yemek masası
• Araba içi ve yatak odası. Bu kural tüm aile için geçerli olmalı; ebeveyn telefonla ilgilenirken çocuktan bırakmasını beklemek işe yaramaz. Çocuklar kuralı değil
• Davranışı taklit eder

Ekranı ceza ya da ödül aracı yapmaktan kaçının. Bu, ekranın değerini yapay olarak yükseltir ve onu ailedeki en çekici şey hâline getirir.

Ergenlerde

Ergenlerde yaklaşım değişir. Yasak yerine birlikte kural yapmak daha iyi işler. Sosyal medyanın nasıl çalıştığını, kıyaslamanın ruh hâline etkisini ve gizlilik ayarlarını konuşun. Gece telefonun odada olmaması kuralı bu yaşta da geçerlidir ve en çok direnç görülen ama en çok fark yaratan kuraldır.

Ne zaman gözden geçirmeli?

Şu işaretler varsa düzeni gözden geçirin ve gerekirse destek alın:

• Uyku süresi kısaldıysa
• Sabah kalkmakta zorlanıyorsa
• Ekran kapandığında şiddetli öfke krizleri oluyorsa
• Ders başarısı düştüyse
• Yüz yüze arkadaşlıklardan uzaklaştıysa
• Daha önce sevdiği etkinliklere ilgisini kaybettiyse
• Yemek ve hareket düzeni bozulduysa
• Gizlice kullanmaya başladıysa