Çocuğumda dikkat eksikliği var mı nasıl anlarım?

Belirtiler iki grupta görülür

Tablo iki ana grupta görülür ve bir çocukta ikisi birlikte ya da yalnız biri olabilir.

Dikkat tarafındaki işaretler:

• Ayrıntıları gözden kaçırmak ve dikkatsizlik hataları yapmak
• Bir işe uzun süre odaklanamamak
• Kendisine konuşulduğunda dinlemiyor gibi görünmek
• Verilen yönergeleri tamamlamamak
• İşleri düzenlemekte zorlanmak
• Zihinsel çaba gerektiren işlerden kaçınmak
• Eşyalarını sık kaybetmek
• Kolay dikkat dağılması
• Günlük işleri unutmak

Hareketlilik ve dürtüsellik tarafındaki işaretler:

• Yerinde duramamak
• Oturması gereken yerde kalkmak
• Uygunsuz yerlerde koşmak-tırmanmak
• Sessiz oynamakta zorlanmak
• Sürekli hareket hâlinde olmak
• Çok konuşmak
• Soru bitmeden cevap vermek
• Sırasını bekleyememek
• Başkalarının sözünü kesmek

Hareketli bir çocuktan farkı

Peki hareketli bir çocuktan farkı ne? Üç ölçüt önemlidir. Birincisi süre: belirtiler en az altı aydır sürüyor mu? İkincisi ortam: belirtiler yalnız evde mi görülüyor, yoksa okulda da mı? En az iki farklı ortamda görülmesi beklenir. Üçüncüsü işlevsellik: belirtiler okul başarısını, arkadaşlık ilişkilerini ya da aile yaşamını gerçekten bozuyor mu? Yalnız hareketli olmak yeterli değildir; bozulma olması gerekir. Ayrıca belirtilerin bir bölümünün on iki yaşından önce başlamış olması beklenir.

Karıştırılabilecek durumlar

Karıştırılabilecek durumlar da var ve bunların ayrılması şart. Uyku bozukluğu (özellikle horlama ve geniz eti sorunları), işitme ya da görme sorunu, öğrenme güçlüğü, kaygı bozukluğu, depresyon, ailedeki ciddi stres, demir eksikliği ve tiroit sorunları benzer tablo yapabilir. Bu yüzden değerlendirmede tıbbi öykü ve gerekli tetkikler önemlidir.

Değerlendirme nasıl yapılır?

Değerlendirme nasıl yapılır? Çocuk ve ergen psikiyatristi ayrıntılı görüşme yapar, aileden ve öğretmenden bilgi alır, standart ölçekler kullanır ve gerektiğinde dikkat testleri uygular. Öğretmen formu özellikle değerlidir; sınıf ortamındaki gözlem, tanının önemli bir parçasıdır. Tek bir testle tanı konmaz.

Başvurmadan önce siz ne yapabilirsiniz?

Başvurmadan önce siz ne yapabilirsiniz? İki hafta boyunca somut örnekler not edin: hangi durumda, ne oldu, ne kadar sürdü. "Ödev sırasında on dakikada bir kalkıyor", "sabah hazırlanırken beş kez hatırlatmak gerekiyor" gibi. Bu notlar değerlendirmeyi belirgin biçimde kolaylaştırır. Öğretmeniyle görüşüp sınıf içi gözlemini de alın. Uyku süresini ve ekran süresini not edin.

Tanı konursa ne olur?

Tanı konursa ne olur? Tedavi çok yönlüdür: aileye yönelik davranış yönetimi eğitimi, okulla iş birliği ve sınıf düzenlemeleri, çocuğa yönelik beceri çalışmaları ve gerektiğinde ilaç tedavisi. İlaç kararı hekimin değerlendirmesiyle verilir ve her çocukta gerekmez. Erken ve doğru yaklaşım, akademik başarı ve özgüven açısından belirgin fark yaratır.