İlaç kullanırken alkol alabilir miyim?

Alkolün kendisi

Önce alkolün kendisinden başlayalım. Alkol merkezi sinir sistemini baskılar. Kısa vadede rahatlatır, kaygıyı azaltır gibi hissettirir; ancak etkisi geçerken karşıt bir tepki oluşur ve kaygı yükselir. Uykuya dalmayı kolaylaştırır ama gecenin ikinci yarısında uykuyu böler, derin uykuyu azaltır. Düzenli kullanımda duygudurumu düşürür. Yani depresyon ya da kaygı tedavisi gören biri için alkol, tedavinin tam tersi yönde çalışan bir maddedir. İlaç etkileşimi olmasa bile bu tek başına yeterli bir nedendir.

İlaç gruplarına göre

Şimdi ilaç gruplarına bakalım. Benzodiazepin türü kaygı ve uyku ilaçlarıyla alkol birlikte alındığında iki maddenin baskılayıcı etkisi toplanır. Aşırı uyuşukluk, denge kaybı, hafıza boşlukları ve ciddi durumlarda solunum baskılanması görülebilir. Bu birleşim gerçekten tehlikelidir ve kaçınılması gerekir. Aynı şey bazı uyku ilaçları için de geçerlidir.

Antidepresanlarla alkol ilişkisi daha karmaşıktır. Doğrudan zehirli bir etkileşim çoğu zaman olmaz, ancak uyku hâli ve dikkat azalması belirgin biçimde artabilir; özellikle ilacın ilk haftalarında. Ayrıca alkol tedavinin etkisini zayıflatır. Bazı eski kuşak antidepresanlar ve belirli bir grup ilaç için ise alkolün bazı türleriyle birlikte ciddi tansiyon yükselmesi riski vardır; bu ilaçları kullananlara ayrıntılı beslenme listesi verilir ve bu listeye uymak gerekir.

Duygudurum düzenleyicilerle alkol de sorunludur. Alkol sıvı dengesini etkileyerek bazı ilaçların kan düzeyini değiştirebilir; ayrıca karaciğer üzerinden ilerleyen ilaçlarda düzenli alkol kullanımı riski artırır. Antipsikotiklerde ise uykululuk ve düşük tansiyon etkisi alkolle birlikte belirginleşir.

Dikkat eksikliği tedavisinde kullanılan uyaran ilaçlarda farklı bir tehlike vardır: uyaran etkisi alkolün yarattığı sarhoşluk hissini maskeleyebilir. Kişi ne kadar içtiğini fark etmez, daha fazla içer ve bu da zehirlenme riskini artırır.

Bir kadeh olur mu?

Peki "bir kadeh şarap" olur mu? Bu sorunun cevabı kullandığınız ilaca, dozuna, karaciğer durumunuza ve tablonuzun seyrine bağlıdır. Bazı kişilerde hekim özel bir günde tek bir kadehe onay verebilir; bazı ilaçlarda ise kesin olarak hayır denir. Karar sizin tahmininize değil, hekiminizin bilgisine dayanmalıdır. Sormanız yeterli; bu soruyu sormak ayıp değil, doğru olandır.

Sosyal ortamlar

Sosyal ortamlarda ne yapmalı? Bu, ilacın kendisinden daha çok zorlayan bir konu olabiliyor. Birkaç pratik yol var. İçmeyeceğinizi baştan söylemek, ısrarı en aza indirir. Elinizde bir bardak bulundurmak, sürekli soru gelmesini engeller; maden suyu ve limon çoğu ortamda iş görür. "Antibiyotik kullanıyorum" gibi bir cümle kurmak zorunda değilsiniz ama isterseniz özel hayatınızı açıklamadan kısa bir gerekçe vermek de sizin hakkınız. Israrcı bir ortamdan erken ayrılmak da bir seçenektir.

Alkolü bırakma dönemi

Bir de bırakma dönemini konuşalım. Alkolü azaltmaya karar verdiyseniz ve uzun süredir düzenli içiyorsanız, ani kesmenin kendisi riskli olabilir; titreme, terleme, huzursuzluk ve ciddi durumlarda nöbet görülebilir. Bu durumda azaltmayı hekim gözetiminde yapın. Bağımlılık düzeyinde bir kullanım varsa, bu tek başına tedavi edilmesi gereken bir başlıktır ve psikiyatristinizle konuşulmalıdır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Şu durumlarda gecikmeden hekiminize başvurun:

• Alkol aldıktan sonra olağandışı uyuşukluk
• Bilinç bulanıklığı ya da nefes almakta zorlanma yaşadıysanız
• Alkolü bırakmaya çalışırken titreme ve terleme başladıysa
• Alkol miktarınız zaman içinde arttıysa ya da ilacı içmek için atlamaya başladıysanız

Acil belirtilerde 112'yi arayın.