İş yerinde mobbinge uğruyorum, ne yapmalıyım?

Mobbing nedir?

Mobbing, iş yerinde bir kişiye yönelik, sistemli ve süreklilik gösteren yıldırma davranışlarıdır. Ayırt edici üç özelliği vardır: tekrarlanır, belirli bir kişiyi hedef alır ve zaman içinde kişiyi yıpratmaya yöneliktir. Tek bir tartışma, sert bir eleştiri ya da geçici bir gerginlik mobbing değildir.

Tipik davranışlar şunlardır:

• Sürekli ve haksız eleştiri
• Yapılan işin görmezden gelinmesi
• Bilgi ve toplantılardan dışlanma
• Anlamsız ya da yapılamayacak işler verilmesi
• Niteliğin altında işlere kaydırılma
• Dedikodu ve itibar zedeleme
• Bağırma ve aşağılama
• İzin ve haklardan mahrum bırakma
• Kasıtlı yalnızlaştırma

Etkileri

Etkileri de gerçektir: uyku bozukluğu, sürekli kaygı, pazar akşamı daralması, mide ve bağırsak şikâyetleri, baş ağrısı, dikkat sorunları, özgüven kaybı, depresyon. Bu belirtiler yaşıyorsanız "abartıyor muyum" diye kendinizi sorgulamayın; beden zaten yanıt veriyor.

Ne yapmalısınız?

Ne yapmalısınız? Sırayla gidelim.

• Birinci adım: kayıt tutun. Bu en önemli adımdır. Bir defter ya da dosya açın; her olayın tarihini, saatini, yerini, ne olduğunu, kimlerin bulunduğunu ve nasıl etkilendiğinizi yazın. E-postaları, mesajları ve yazılı talimatları saklayın, kendi kişisel adresinize de bir kopya iletin. Kayıt olmadan ilerlemek zordur.
• İkinci adım: mümkünse yazılı iletişime geçin. Sözlü verilen talimatları "anladığım kadarıyla şunu istediniz, doğru mu?" biçiminde yazılı olarak teyit edin. Bu, hem sizi korur hem de keyfî davranışları azaltır.
• Üçüncü adım: kurum içi yolları kullanın. İnsan kaynakları birimine, varsa etik hattına ya da bir üst yöneticiye yazılı başvuru yapın. Başvurunuzu duygusal değil, somut ve tarihli olaylarla kurun. Başvurunun bir kopyasını saklayın.
• Dördüncü adım: yalnız kalmayın. Aynı durumu yaşayan ya da olaylara tanık olan meslektaşlarla konuşun. İş yerinde sendika ya da temsilcilik varsa başvurun. Yalnızlaştırma, mobbingin en etkili aracıdır; onu kırmak gücünüzü artırır.
• Beşinci adım: ruh sağlığınızı koruyun. Bu süreç yıpratıcıdır. Uyku düzeninizi koruyun, hareket edin, mesai dışında iş bildirimlerini kapatın, güvendiğiniz kişilerle konuşun. Psikolojik destek almak hem dayanma gücünüzü artırır hem de yaşadıklarınızın kayda geçmesini sağlar.
• Altıncı adım: haklarınızı öğrenin. Mobbing, çalışma hayatında hukuki sonuçlar doğurabilen bir durumdur. Bir iş hukuku avukatına danışmak, hangi yolların açık olduğunu ve hangi belgelerin gerektiğini öğrenmenizi sağlar. ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi üzerinden de bilgi alabilir ve başvuruda bulunabilirsiniz.

İstifa etmeden önce

İstifa etmeyi düşünüyorsanız acele etmeyin. Ani istifa, hem haklarınızı hem de elinizdeki kanıtları kullanma imkânınızı etkileyebilir. Önce danışın, sonra karar verin.