Kendimi hiçbir konuda yeterli hissetmiyorum, öz güvenimi nasıl artırırım?

Yetersizlik hissi nereden gelir?

Yetersizlik hissi nereden gelir? En sık kaynaklar şunlardır: çocuklukta sürekli eleştirilmek ya da kıyaslanmak, koşullu sevgi ("başarırsan değerlisin" mesajı), mükemmeliyetçi bir ortamda büyümek, akran zorbalığı, tekrarlayan başarısızlık deneyimleri, sosyal medyada sürekli kıyaslanma. Bunlar zamanla bir iç sese dönüşür ve o ses artık dışarıdan gelmez, kendi cümleniz olur.

Önemli bir ayrım: yetersizlik hissi ile gerçek yetersizlik farklı şeylerdir. Birçok kişi nesnel olarak başarılıdır ama içeride kendini sahte hisseder. Bu, "kendimi kandırıyorum, bir gün anlayacaklar" hissiyle gelir ve oldukça yaygındır.

Ne işe yarar?

Ne işe yarar? Somut adımlarla anlatalım.

• Birincisi, kanıt biriktirin. Öz güven, yapılmış işlerin üzerine kurulur. Küçük ve tamamlanabilir görevler seçin. Bitirdiğiniz her işi bir deftere yazın. Zihin olumsuz olanı hatırlamaya eğilimlidir; yazılı kayıt bunu dengeler. Üç hafta sonra o listeye bakmak, hiçbir motivasyon cümlesinden daha ikna edicidir.
• İkincisi, iç sesinizi tanıyın. Bir hafta boyunca kendinize söylediğiniz olumsuz cümleleri yazın. Sonra her birine iki soru sorun: bu cümlenin kanıtı ne, aksinin kanıtı ne? Üçüncü soru daha etkilidir: aynı durumdaki bir arkadaşınıza da bunu söyler miydiniz? Çoğu kişi kendine, kimseye söylemeyeceği şeyleri söyler.
• Üçüncüsü, kıyaslamayı kısın. Sosyal medyada gördüğünüz şey, insanların seçilmiş en iyi anlarıdır; kendi ortalamanızı onların vitrinine karşı ölçüyorsunuz. Tetikleyici hesapları sessize almak, çoğu kişide birkaç hafta içinde fark yaratır.
• Dördüncüsü, "hep-hiç" dilini bırakın. "Hiçbir konuda yeterli değilim" cümlesi ölçülebilir değildir. Alan alan düşünün: hangi konuda gerçekten zorlanıyorsunuz, hangisinde idare ediyorsunuz, hangisinde iyisiniz? Bu ayrım, sorunu çözülebilir bir boyuta indirir.
• Beşincisi, beceri eksikliğini kabul edip öğrenin. Bazı durumlarda his haklıdır: gerçekten o beceri eksiktir. Bu utanılacak bir şey değildir; öğrenilecek bir şeydir. Kurs almak, birine danışmak, pratik yapmak öz güveni en hızlı artıran yollardan biridir.
• Altıncısı, kendinize konuşma biçiminizi yumuşatın. Kendine şefkat, tembellik değildir; araştırmalar kendine sert davranan kişilerin daha çok değil, daha az denediğini gösteriyor.
• Yedincisi, bedeni ihmal etmeyin. Uyku, hareket ve düzenli beslenme, ruh hâlini ve dolayısıyla kendinizi nasıl gördüğünüzü doğrudan etkiler.

Ne zaman destek almalı?

Şu durumlarda destek alın:

• Yetersizlik hissi iş
• Okul ya da ilişkilerinizi kısıtlıyorsa
• Yeni şeyler denemekten tamamen kaçınıyorsanız
• Kendinizi sürekli eleştiriyor ve cezalandırıyorsanız
• Çökkünlük
• Umutsuzluk ya da değersizlik düşünceleri eklendiyse

Bu tablo terapiyle iyi yanıt verir; özellikle yerleşik örüntülerle çalışan yaklaşımlar etkilidir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin; acil durumda 112'yi arayın.