Kıskançlığım kontrolden çıkıyor, ilişkimi bitirecek, ne yapabilirim?

Kıskançlık ne zaman sorun olur?

Kıskançlık kendi başına anormal bir duygu değildir; bir bağın tehdit altında olduğu hissiyle ortaya çıkar. Sorun, duygunun varlığı değil, onunla ne yapıldığıdır. Kontrolden çıktığında şu davranışlar görülür: telefon ve mesajları kontrol etmek, sosyal medya hesaplarını takip etmek, nerede olduğunu sürekli sormak, kimlerle görüştüğünü sınırlamaya çalışmak, geçmiş ilişkileri sorgulamak, sürekli güvence istemek.

Burada kritik bir gerçek var: bu davranışların hiçbiri rahatlama sağlamaz. Kontrol ettiğinizde kısa bir süre rahatlarsınız, sonra kuşku geri gelir ve daha fazla kontrol gerekir. Tıpkı kaşımak gibi; anlık rahatlatır, sonra daha çok kaşındırır. Güvence isteme de aynı biçimde çalışır: alınan her güvence, güvenceye olan ihtiyacı büyütür.

Altta yatan nedenler

Altta yatan nedenler genellikle şunlardır:

• Geçmişte yaşanan aldatılma
• Çocuklukta güvensiz bağlanma
• Düşük öz değer ("beni neden seçsin ki")
• Terk edilme korkusu
• Kaygı bozuklukları
• Bazen alkol kullanımı

Ayrıca takıntı tablolarının bir biçimi olarak da görülebilir; bu durumda kuşkular istemsiz ve rahatsız edici biçimde zihne girer.

Ne yapabilirsiniz?

Ne yapabilirsiniz?

• Birincisi: kontrol davranışlarını durdurun. Bu tedavinin merkezidir. Telefon kontrolünü bırakın, soruları azaltın, güvence isteme sayınızı kademeli düşürün. İlk günlerde kaygı yükselecek; bu beklenen bir tepkidir ve kontrol etmediğiniz hâlde kaygının kendiliğinden düştüğünü deneyimlemek, örüntüyü kıran asıl şeydir.
• İkincisi: kaydedin ve sınayın. Kuşku geldiğinde yazın: ne düşündüm, kanıtım ne, alternatif açıklama ne, sonra ne oldu? Birkaç hafta sonra bu kayıtlara bakmak, kuşkuların gerçekleşme oranı hakkında güçlü bir veri verir.
• Üçüncüsü: gecikme kuralı uygulayın. Kontrol etme dürtüsü geldiğinde kendinize yirmi dakika süre verin. Çoğu zaman dürtü o süre içinde zayıflar.
• Dördüncüsü: kendi yaşamınızı genişletin. Kıskançlık, hayatın tamamı ilişkiye odaklandığında büyür. Kendi arkadaşlıklarınız, uğraşlarınız ve hedefleriniz olduğunda tehdit algısı azalır.
• Beşincisi: eşinizle açık konuşun ama doğru biçimde. "Sen ne yaptın" yerine "ben zorlanıyorum ve bunu değiştirmek istiyorum" diyerek başlayın. Ondan sürekli güvence istemek yerine, kontrol davranışlarını azaltma planınızı paylaşın ve destek isteyin.
• Altıncısı: alkolü gözden geçirin. Alkol, kıskançlık ve kontrol davranışlarını belirgin biçimde artırır.

Geçmişte aldatma yaşandıysa

Geçmişte gerçek bir aldatma yaşandıysa durum farklıdır; o zaman bu bir travma onarımı meselesidir ve çift olarak ele alınması gerekir. Bu süreçte şeffaflık ve tutarlılık önemlidir, ancak sınırsız denetim çözüm değildir.

Ne zaman uzman desteği almalı?

Şu durumlarda uzman desteği alın:

• Kontrol davranışlarını durduramıyorsanız
• Günün büyük bölümünü bu düşüncelerle geçiriyorsanız
• İlişkiniz bu nedenle zarar görüyorsa
• Öfke patlamaları oluyorsa
• İş ve sosyal yaşamınız etkileniyorsa

Bu tablo, bilişsel davranışçı yaklaşımlarla iyi yanıt verir.