Mükemmeliyetçiliğim yüzünden hiçbir işi bitiremiyorum?

Sağlıklı standart mı, mükemmeliyetçilik mi?

Önce bir ayrım yapalım. Sağlıklı yüksek standart ile mükemmeliyetçilik farklıdır. Yüksek standardı olan kişi iyi iş çıkarmak ister, hata yaptığında düzeltir ve devam eder. Mükemmeliyetçi kişi ise hatadan kaçınmak için çabalar; onun için hata, işin bir parçası değil, kendi değerine dair bir yargıdır. Asıl sorun buradadır: iş ile kişi arasındaki sınır silinmiştir.

Altında genellikle şunlar bulunur:

• Eleştirilmekten korkmak
• Koşullu onay gören bir çocukluk
• Başarısızlığın kimliğe eşitlenmesi
• Kontrol ihtiyacı
• Kaygı bozuklukları. Bazen erteleme ve mükemmeliyetçilik birlikte yürür; kişi tembel olduğu için değil
• Kötü bir sonuçla karşılaşmamak için başlamaz

Ne işe yarar?

Ne işe yarar? Kuralları somutlaştırmak.

• Birincisi, "yeterince iyi"yi baştan tanımlayın. Başlamadan önce yazın: bu işin kabul edilebilir sayılması için hangi üç koşulu karşılaması gerekiyor? Bu üç koşul sağlandığında iş biter. Tanım yoksa bitiş de yoktur.
• İkincisi, zaman sınırı koyun. Göreve süre verin ve süre dolduğunda bırakın. "Bu rapora iki saat ayıracağım" demek, "mükemmel olana kadar çalışacağım" demekten hem daha verimli hem daha gerçekçidir.
• Üçüncüsü, kaba taslak kuralını uygulayın. İlk turda kaliteyi tamamen görmezden gelin; amaç bitirmek, iyi yapmak değil. Düzeltme ikinci turun işidir. Birçok kişi bu ayrımı yaptığında ilk kez işleri bitirmeye başlar.
• Dördüncüsü, kasıtlı kusur deneyleri yapın. Küçük bir işi bilerek yüzde seksen kalitede teslim edin ve ne olduğunu gözleyin. Çoğu zaman kimsenin fark etmediğini görürsünüz. Bu deney, hiçbir mantık yürütmeden daha ikna edicidir.
• Beşincisi, işi parçalara bölün. "Raporu yazacağım" büyük ve korkutucudur; "başlığı ve üç maddeyi yazacağım" başlanabilir bir iştir. Küçük parçalar, mükemmeliyetçiliğin devreye girmesine fırsat bırakmaz.
• Altıncısı, geri bildirimi erken alın. İşin sonunda değil ortasında birine gösterin. Erken geri bildirim, hem yönü düzeltir hem de "tek başıma kusursuz yapmalıyım" baskısını azaltır.
• Yedincisi, iç sesinizi değiştirin. "Bu yeterli değil" cümlesini fark ettiğinizde sorun: bu işin amacı ne ve bu hâliyle o amacı karşılıyor mu? Amaca hizmet ediyorsa bitmiştir.

Maliyet hesabı

Bir de maliyet hesabı yapın. Bir işe fazladan harcadığınız her saat, başka bir işten çalınır. Yüzde doksandan yüzde doksan beşe çıkmak çoğu zaman, yüzde sıfırdan yüzde doksana çıkmaktan daha çok zaman alır ve daha az değer üretir.

Ne zaman destek almalı?

Şu durumlarda destek alın:

• İşler ciddi biçimde birikiyorsa
• Teslim tarihlerini kaçırıyorsanız
• Uyku ve sağlığınız bozulduysa
• Sürekli kaygı ve gerginlik yaşıyorsanız
• Kendinizi acımasızca eleştiriyorsanız
• Çökkünlük ya da tükenmişlik eklendiyse

Mükemmeliyetçilik, terapiyle iyi yanıt veren bir örüntüdür ve değişmesi kalitenizi düşürmez; tam tersine üretiminizi artırır.