Sosyal medyayı bıraktığımda daha mı iyi hissederim?

Neden kötü hissettiriyor?

Neden kötü hissettiriyor? Birkaç mekanizma var. Birincisi kıyaslama: insanların seçilmiş en iyi anlarını, kendi sıradan gününüzle karşılaştırırsınız ve bu karşılaştırma her zaman sizin aleyhinize sonuçlanır. İkincisi pasif kullanım: sessizce kaydırmak, paylaşmak ya da yorumlaşmaktan daha olumsuz bir etki yaratır. Üçüncüsü kaçırma korkusu: sürekli bir şeyleri kaçırdığınız hissi huzursuzluk üretir. Dördüncüsü uyku: geceleri kullanım hem süreyi kısaltır hem uykuya dalmayı zorlaştırır. Beşincisi dikkat: sürekli bölünme, odaklanma kapasitesini düşürür ve bu da verimsizlik üzerinden yetersizlik hissi yaratır.

Olumlu tarafı da var. Uzaktaki yakınlarla bağ kurmak, ilgi alanına göre topluluk bulmak, yalnız yaşayanlar için sosyal temas, öğrenme kaynakları. Bu nedenle "tamamen sil" tavsiyesi herkes için doğru değildir.

İki haftalık deneme

İki haftalık bir deneme yapmanızı öneririz; tahmin etmek yerine ölçün.

Önce başlangıç ölçümü yapın. Telefonunuzun ekran süresi raporundan günlük süreyi not edin. Ruh hâlinizi on üzerinden puanlayın. Uyku sürenizi yazın.

Sonra iki haftalık düzeni uygulayın: uygulamaları telefondan silin ya da bildirimleri tamamen kapatın, telefonu yatak odasının dışında şarj edin, sabah ilk yarım saat ve akşam son bir saat ekransız olsun, açmak istediğinizde ne için açtığınızı önce söyleyin.

İki hafta sonunda aynı ölçümleri tekrar yapın. Fark varsa bu sizin cevabınızdır; kimsenin tavsiyesinden daha güvenilirdir.

Tamamen bırakmak istemiyorsanız

Tamamen bırakmak istemiyorsanız işe yarayan düzenlemeler şunlar. Takip listesini temizleyin: sizi kötü hissettiren hesapları sessize alın; bunu yapmak için kavga etmenize ya da takipten çıkmanıza gerek yok. Pasif kaydırmayı azaltın, etkileşimi artırın. Süre sınırı koyun ve bildirimleri kapatın; asıl zararlı olan bildirimlerin yarattığı sürekli bölünmedir. Uygulamayı ana ekrandan kaldırın; küçük bir sürtünme, otomatik açma refleksini kırar. Renkleri gri tonlamaya almak da bazı kişilerde işe yarar.

Yerine ne koyacağınızı planlayın. Boş zamanı boş bırakmak, geri dönüşü hızlandırır. Yürüyüş, kitap, bir beceri öğrenmek, birini aramak gibi somut bir şey belirleyin.

Gençler için not

Gençler ve ergenler için ek not: bu yaş grubunda kıyaslama ve dışlanma hissi daha güçlü etki yapar. Yasak koymak yerine birlikte kural yapmak ve gece telefonun odada olmaması, en çok fark yaratan iki uygulamadır.

Ne zaman destek almalı?

Şu durumlarda destek alın:

• Kullanım süresi kontrolden çıktıysa
• Bırakmayı denediğinizde huzursuzluk ve öfke oluyorsa
• Uyku düzeniniz belirgin biçimde bozulduysa
• İş ya da okul performansınız düştüyse
• Sosyal medyadaki kıyaslama nedeniyle sürekli çökkün hissediyorsanız
• Beden algınız bozulduysa ya da zorbalığa maruz kalıyorsanız