Tamoksifen kullanan biri Wellbutrin kullanabilir mi?
Bu birleşim dikkat gerektirir ve genellikle tercih edilmez. Nedenini açıklayalım; konu önemlidir çünkü tamoksifenin tedavi etkinliğiyle doğrudan ilgilidir.
Neden etkileşir?
Tamoksifen, alındığı hâliyle değil, vücutta etkin biçime dönüştürüldükten sonra iş görür. Bu dönüşümü sağlayan başlıca enzim CYP2D6'dır. Enzim, tamoksifeni endoksifen adı verilen etkin ürüne çevirir ve tedavi edici etkinin büyük bölümü bu üründen gelir.
Bupropion ise CYP2D6 enzimini güçlü biçimde baskılayan ilaçlardan biridir. Birlikte kullanıldığında tamoksifenin etkin biçime dönüşümü azalabilir; yani ilaç alınmaya devam edilse bile beklenen etkiyi sağlamayabilir. Bu durum, meme kanseri tedavisinde önemli bir sorundur.
Bu nedenle tamoksifen kullanan kişilerde, CYP2D6 üzerinde güçlü baskılayıcı etkisi olan antidepresanlardan kaçınılır. Bupropion dışında paroksetin ve fluoksetin de bu gruptadır.
Alternatif var mı?
Peki alternatif var mı? Evet. CYP2D6 üzerinde zayıf etkisi olan ya da hiç olmayan antidepresanlar tercih edilir. Venlafaksin ve sitalopram-essitalopram bu açıdan genellikle daha uygun seçenekler arasında sayılır. Hangi ilacın size uygun olduğuna, tablonuza ve diğer ilaçlarınıza göre hekiminiz karar verir.
Ayrıca şunu belirtelim: meme kanseri tedavisi sırasında görülen sıcak basmaları için de antidepresanlar kullanılabilir ve bu seçimde de aynı dikkat geçerlidir. Venlafaksin, bu amaçla sık tercih edilen ilaçlardan biridir.
Ne yapmalısınız?
Ne yapmalısınız? Onkoloji hekiminiz ile psikiyatristinizin birbirinden haberdar olmasını sağlayın. Bu, en önemli güvenlik adımıdır. Kullandığınız tüm ilaçların yazılı bir listesini her iki hekime de verin; bitkisel ürünler ve takviyeler dâhil.
Hâlihazırda bupropion kullanıyorsanız kendi kararınızla kesmeyin. Değişiklik gerekiyorsa hekiminiz uygun bir geçiş planı yapar. Aynı şekilde tamoksifeni de kendi kararınızla bırakmayın.
Bitkisel ürünler ve sigara bırakma
Bitkisel ürünlere özellikle dikkat edin. Sarı kantaron gibi ürünler ilaç düzeylerini belirgin biçimde değiştirebilir ve kanser tedavisi sırasında ciddi sorun yaratabilir. Kullanmadan önce mutlaka onkoloji hekiminize sorun.
Sigara bırakma amacıyla bupropion önerildiyse bunu da bildirin; bupropion sigara bırakmada kullanılan bir ilaçtır ve tamoksifen kullanan kişilerde alternatif yöntemler değerlendirilmelidir. Nikotin yerine koyma ürünleri ve danışmanlık, bu durumda öne çıkan seçeneklerdir. Türkiye'de ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ücretsiz destek sunar.
Bir de şu bilgiyi ekleyelim: kişilerin CYP2D6 enzim etkinliği doğuştan farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde bu enzim yavaş çalışır. Hekiminiz gerekli görürse bu konuda ek değerlendirme isteyebilir.
Ne zaman başvurmalı?
Şu durumlarda gecikmeden başvurun:
- Ruh hâlinizde belirgin kötüleşme
- Uyku ve iştahta ağır bozulma
- Umutsuzluk ve değersizlik düşünceleri. Kanser tedavisi sürecinde depresyon sık görülür ve tedavi edilmesi hem yaşam kalitesini hem tedaviye uyumu iyileştirir. Yaşamı sonlandırma düşünceleriniz varsa beklemeyin; acil durumda 112'yi arayın
Bu konuda ücretsiz testler
Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.
Depresyon Testi
Sürekli mutsuzluk, enerji kaybı ve içe kapanma hislerinizi analiz ederek duygusal dayanıklılık seviyenizi...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
İçimdeki İsteksizlik Testi
Yaşam enerjinizin düştüğü, her şeye karşı isteksiz olduğunuz anlarda bu test size rehberlik edebilir. Mot...
4 dk · ÜcretsizTesti çöz
İlacım İşe Yarıyor mu? Tedavi Yanıtı Testi
Kullandığınız psikiyatri ilacından beklediğiniz yararı görüyor musunuz? Bu test, tedaviye yanıtınızı beş...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Kaynaklar
- Kullanma Talimatı (KT): WELLBUTRIN XL 150 mg yavaş salımlı film kaplı tablet (bupropiyon) — TİTCK onaylı (2021) ↑
- Prescribing Information (ürün etiketi): bupropion hydrochloride extended-release tablets (XL) — CYP2D6 etkileşimleri — FDA, DailyMed ↑
- The Maudsley Prescribing Guidelines in Psychiatry, 14. baskı — Taylor ve ark.; Wiley-Blackwell (2021) ↑
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. İlacınızı hekiminize danışmadan bırakmayın ya da dozunu değiştirmeyin. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
