Efexor XR, etken maddesi venlafaksin olan, uzatılmış salımlı bir antidepresandır. Serotonin ve noradrenalin geri alım inhibitörleri (SNRI) grubundandır.[1] Kullanma talimatına göre depresyon tedavisinde ve depresyonun tekrarlamasını önlemede kullanılır. Ayrıca yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal fobi ve panik bozukluğunda da kullanılır.[1]
İÇİNDEKİLER
Olağan doz günde bir kez 75 mg'dır. İlaç yemekle birlikte alınır ve kapsül bütün yutulur.[1] Venlafaksinin iki önemli özelliği vardır. Tansiyonu yükseltebilir, bu yüzden tansiyon takip edilir. Birden bırakıldığında kesilme belirtileri belirgin olabilir, bu yüzden yavaş azaltılır.[1][4] Bu sayfa onaylı kullanma talimatına dayanır ve hekim önerisinin yerine geçmez.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Etken madde | Venlafaksin (hidroklorür)[1] |
| İlaç grubu | SNRI antidepresan[1] |
| Kullanım alanları | Depresyon ve nüksünü önleme; yaygın anksiyete bozukluğu; sosyal fobi; panik bozukluğu[1] |
| Form | Uzatılmış salımlı mikropellet kapsül; 37,5 mg, 75 mg ve 150 mg[1] |
| Olağan başlangıç | Günde bir kez 75 mg; panik bozukluğunda ilk 7 gün 37,5 mg[1] |
| En yüksek doz | Depresyonda 375 mg; kaygı bozukluklarında 225 mg[1] |
| Alım | Yemekle, günde bir kez, her gün aynı saatte; kapsül bütün yutulur[1] |
| Önemli uyarılar | Tansiyon artışı; birden bırakınca kesilme belirtileri[1] |
| Ruhsat sahibi | Pfizer[1] |
Efexor XR nedir, ne işe yarar?
Efexor XR, beyinde serotonin ve noradrenalin adlı ileticilerin etkisini artıran bir antidepresandır.[1] Düşük dozlarda daha çok serotonin üzerinden etki eder. Doz arttıkça noradrenalin üzerindeki etkisi de belirginleşir.[4] Bu nedenle dozla birlikte hem etkisi hem de bazı yan etkileri (tansiyon artışı gibi) değişebilir.[4]
Kullanma talimatında yer alan kullanım alanları:[1]
- Depresyon: Tedavi ve yeni atakların önlenmesi.
- Yaygın anksiyete bozukluğu: Sürekli, kontrol edilmesi güç endişe.
- Sosyal fobi: Başkalarının önünde konuşma, yemek yeme gibi durumlarda yoğun kaygı.
- Panik bozukluğu: Agorafobiyle ya da agorafobi olmadan tekrarlayan panik atakları.
Efexor XR antidepresan mı, bağımlılık yapar mı?
Evet, Efexor XR bir antidepresandır.[1] Benzodiazepinler gibi bağımlılık yapmaz; ilacın etkisi için dozu artırma isteği ya da kötüye kullanım beklenmez.[4] Ancak birden bırakıldığında ya da doz hızlı azaltıldığında kesilme belirtileri sık görülür. Bu nedenle hekim planıyla yavaş bırakılır.[1] Ayrıntı: antidepresanlar bağımlılık yapar mı.
Efexor XR 75 mg ve 150 mg: doz ve kullanım
Kullanma talimatındaki dozlar hastalığa göre değişir:[1]
| Kullanım alanı | Başlangıç | En yüksek günlük doz |
|---|---|---|
| Depresyon | Günde 75 mg[1] | 375 mg[1] |
| Yaygın anksiyete bozukluğu | Günde 75 mg[1] | 225 mg[1] |
| Sosyal fobi | Günde 75 mg; yüksek dozun ek yararı gösterilmemiş[1] | 225 mg[1] |
| Panik bozukluğu | İlk 7 gün 37,5 mg, sonra 75 mg[1] | 225 mg[1] |
Doz artışları yaklaşık 2 hafta ya da daha uzun aralıklarla yapılır; 4 günden kısa aralıklarla yapılmaz. Tedavi düzenli olarak gözden geçirilir ve en düşük etkili dozla sürdürülür.[1]
Efexor XR 75 mg ne zaman kullanılır?
75 mg, dört kullanım alanının hepsinde olağan başlangıç dozudur ve birçok kişi için tedavinin sürdürme dozudur.[1] Sosyal fobide kullanma talimatı, 75 mg'ın üzerindeki dozların ek yarar sağladığına dair kanıt olmadığını belirtir.[1]
Efexor 150 mg ne zaman kullanılır?
150 mg, 75 mg'a yeterli yanıt vermeyen kişilerde hekim kararıyla, en az 2 hafta arayla yapılan doz artışından sonra kullanılır.[1] Daha yüksek dozlarda tansiyon artışı ve bazı yan etkiler daha sık görülebilir. Bu yüzden doz arttırıldığında tansiyon ölçülür.[1][4]
Nasıl alınır?
- Yemekle birlikte, günde bir kez, her gün yaklaşık aynı saatte (sabah ya da akşam) alınır.[1]
- Kapsül bir sıvıyla bütün olarak yutulur. Bölünmez, ezilmez, çiğnenmez ve suya karıştırılmaz.[1]
- Dışkıda küçük beyaz toplar görebilirsiniz. Bunlar ilacın boşalmış taşıyıcı parçacıklarıdır; ilaç emilmiştir.[1]
- Unutulan doz: Hatırladığınızda alın. Bir sonraki dozun zamanı geldiyse unuttuğunuzu atlayın. Çift doz almayın.[1]
Yaşlılar, böbrek ve karaciğer hastaları
Yaşlılarda yalnız yaş nedeniyle doz değiştirilmez, ancak dikkatli olunur ve en düşük etkili doz kullanılır.[1] Böbrek ya da karaciğer yetmezliği olanlar daha düşük dozla tedavi edilebilir; bu durum hekime söylenmelidir.[1] 18 yaşın altındakilerde kullanılması önerilmez.[1]
Efexor XR ne kadar sürede etki eder?
Kullanma talimatına göre antidepresanların etkisinin tam olarak ortaya çıkması genellikle iki hafta ya da daha uzun sürer.[1] Belirgin düzelme çoğu zaman birkaç hafta içinde görülür. Kaygı bozukluklarında bu süre biraz daha uzun olabilir.[4] Tedavinin ilk haftalarında bazı kişilerde huzursuzluk ya da yerinde duramama hissi olabilir; bu durum hekime bildirilmelidir.[1]
Tedavinin başında, doz değişikliklerinde ve bırakma döneminde intihar düşünceleri artabilir. Bu risk özellikle 18–24 yaş arasındaki gençlerde yüksektir.[1][5] Böyle düşünceler olursa hemen hekiminize ya da bir hastaneye başvurun. Yakınlarınızdan davranışlarınızdaki değişiklikleri size söylemelerini isteyebilirsiniz.[1]
Kaygı bozukluklarında Efexor XR
Yaygın anksiyete bozukluğu
Sürekli ve kontrol edilmesi güç endişe, kas gerginliği ve uyku sorunlarıyla giden yaygın anksiyete bozukluğunda olağan doz günde 75 mg'dır. Yanıt yetersizse doz en çok 225 mg'a çıkarılabilir.[1] Kılavuzlar bu hastalıkta SSRI ya da SNRI grubu ilaçları ve bilişsel davranışçı terapiyi önerir.[3]
Sosyal fobi
Başkalarının önünde konuşmak, yemek yemek ya da yeni insanlarla tanışmak gibi durumlarda yoğun kaygı yaşanan sosyal fobide olağan doz günde 75 mg'dır.[1] Kullanma talimatı, daha yüksek dozların ek yarar sağladığına dair kanıt olmadığını belirtir.[1]
Panik bozukluğu
Panik bozukluğunda ilk hafta daha düşük dozla, günde 37,5 mg ile başlanır. Bunun nedeni, bu hastaların ilaç başlangıcındaki huzursuzluğa daha duyarlı olmasıdır. Bir hafta sonra doz 75 mg'a çıkarılır.[1][4] Panik atağı anında Efexor XR'ın hemen etki etmesi beklenmez; ilaç düzenli kullanımla atakların sıklığını azaltır.[4] Ayrıntı: panik bozukluk rehberi.
Tedavi ne kadar sürer?
Kullanma talimatına göre Efexor XR, depresyonun yeni ataklarını önlemek için de kullanılır.[1] Kılavuzlar depresyon düzeldikten sonra en az 6 ay tedaviye devam edilmesini önerir. Birden fazla atak geçirenlerde bu süre daha uzun olabilir.[3] Tedavi düzenli aralıklarla gözden geçirilir ve en düşük etkili dozla sürdürülür.[1]
Efexor yan etkileri
Kullanma talimatına göre yan etkiler:[1]
| Sıklık | Yan etkiler |
|---|---|
| Çok yaygın (10 kişide en az 1) | Sersemlik, baş ağrısı, uyuşukluk; uykusuzluk; bulantı, ağız kuruluğu, kabızlık; gece terlemesi dâhil terleme[1] |
| Yaygın (100 kişide 1–10) | İştah azalması; zihin karışıklığı, kendinden kopma hissi; orgazm olamama, cinsel istekte azalma, sertleşme ve boşalma sorunları; huzursuzluk, sinirlilik, anormal rüyalar; titreme, yerinde duramama, karıncalanma, tat değişikliği; bulanık görme; kulak çınlaması; hızlı kalp atışı, çarpıntı; tansiyon artışı; esneme; kusma, ishal; kaşıntı; idrar sorunları; adet düzensizliği; halsizlik, üşüme; kilo alma ya da kilo kaybı; kolesterol artışı[1] |
| Yaygın olmayan | Mani; halüsinasyon; diş gıcırdatma; bayılma; ayağa kalkınca baş dönmesi, tansiyon düşmesi; kanlı kusma ya da koyu dışkı; güneşe duyarlılık, morarma, saç dökülmesi; idrar kaçırma[1] |
| Seyrek | Nöbet; deliryum; kanda sodyum düşüklüğü; ciddi göz ağrısı ve görme kaybı; düzensiz kalp atışı; karaciğer iltihabı[1] |
İlacı bırakıp hemen hekime ya da acile başvurun: yüzde, dudakta ya da dilde şişme, nefes almada güçlük; yüksek ateş, kas sertliği, bilinç bulanıklığı (serotonin sendromu ya da benzeri tablo); kanlı kusma ya da katran renginde dışkı; bayılma, düzensiz kalp atışı; ciltte ya da gözde sararma; kendine zarar verme düşünceleri.[1]
Tansiyon takibi
Kullanma talimatında tansiyon artışı yaygın yan etki olarak yer alır.[1] Yüksek tansiyon ya da kalp hastalığı öyküsü olanlar bunu hekime söylemelidir. Tedavinin başında ve doz artırıldığında tansiyonun ölçülmesi önerilir.[1][4] Doğuştan uzun QT sendromu gibi ciddi ritim bozukluklarında kullanımından kaçınılır.[1]
Ağız kuruluğu ve diş sağlığı
Kullananların en az %10'unda ağız kuruluğu olur. Bu durum diş çürüğünü artırabileceği için ağız hijyenine dikkat edilmelidir.[1] Sık su içmek ve şekersiz sakız çiğnemek yardımcı olabilir.
Kilo, cinsel yan etkiler ve kan şekeri
Kullanma talimatında hem kilo alma hem kilo kaybı yaygın yan etki olarak yer alır.[1] Cinsel yan etkiler de yaygındır. SNRI grubu ilaçların cinsel yan etkileri bazı kişilerde tedavi bittikten sonra da sürmüştür.[1] Kan şekeri değişebilir; diyabet hastalarının ilaç dozu ayarlanabilir.[1] Kolesterol yükselebilir; uzun süreli kullanımda hekim kan tahlili isteyebilir.[1]
Efexor XR nasıl bırakılır?
Kendinizi iyi hissetseniz bile hekiminize danışmadan ilacı bırakmayın ya da dozu azaltmayın.[1] Kullanma talimatına göre özellikle ilaç birden kesildiğinde ya da doz çok hızlı azaltıldığında şu belirtiler görülebilir: baş dönmesi, sersemlik, baş ağrısı, uykusuzluk, kâbus, bulantı, ishal, sinirlilik, huzursuzluk, zihin karışıklığı, kulak çınlaması, karıncalanma, nadiren elektrik çarpması hissi, terleme, grip benzeri belirtiler, görme bozukluğu, tansiyon artışı ve nöbet.[1]
Hekim, dozu aşamalı olarak azaltır. Bu süreç birkaç hafta ya da birkaç ay sürebilir. Bazı kişilerde aylar ya da daha uzun sürebilir.[1] Venlafaksinin vücutta kalış süresi kısa olduğu için, doz atlandığında bile kesilme belirtileri hissedilebilir. Bu yüzden ilacı her gün düzenli almak önemlidir.[4] Ayrıntı: antidepresan nasıl bırakılır.
Etkileşimler ve alkol
| Birlikte kullanım | Olası sonuç |
|---|---|
| MAO inhibitörleri | Birlikte kullanılmaz. MAO inhibitörü bırakıldıktan en az 14 gün sonra başlanır; Efexor XR bırakıldıktan en az 7 gün sonra MAO inhibitörü başlanır[1] |
| Diğer antidepresanlar, triptanlar, tramadol, lityum, sarı kantaron gibi serotonerjik ürünler | Serotonin sendromu riski[1] |
| Varfarin gibi kan sulandırıcılar, aspirin benzeri ilaçlar | Kanama riski artar[1] |
| Kalp ritmini etkileyen ilaçlar | Ritim bozukluğu riski; hekime söylenmeli[1] |
| İdrar söktürücüler | Sodyum düşüklüğü riski[1] |
| Metoprolol | Etkileşim olabilir; hekim izler[1] |
| Kilo verdirici ilaçlar | Dikkatli kullanım gerekir[1] |
| Alkol | Kullanma talimatı tedavi süresince alkolden kaçınılmasını ister[1] |
Kimler kullanmamalı, kimler dikkat etmeli?
Kullanılmaz: venlafaksine ya da kapsülün içeriğine alerji; MAO inhibitörleriyle birlikte kullanım.[1]
Dikkatli kullanılması gerekenler: bazı glokom türleri, yüksek tansiyon, kalp hastalığı ya da ritim bozukluğu, nöbet öyküsü, sodyum düşüklüğü öyküsü, kanama eğilimi ya da kan sulandırıcı kullanımı, mani ya da bipolar bozukluk (kişide ya da ailede), saldırgan davranış öyküsü, idrar söktürücü kullanımı, yüksek kolesterol ve diyabet.[1] Kapsül sığır kaynaklı jelatin içerir.[1]
Gebelik, emzirme ve araç kullanma
Gebe iseniz ya da gebelik planlıyorsanız hekiminize söyleyin. Karar, fayda ve riskler değerlendirilerek hekimle verilir.[1] Kullanma talimatına göre gebeliğin sonlarında kullanımda yenidoğanda nefes sorunu (kalıcı akciğer yüksek tansiyonu) riski ve doğum sonrası ağır kanama riski artabilir.[1] Venlafaksin anne sütüne geçer. Emzirmeye mi ilaca mı devam edileceğine hekim karar verir.[1] Gebe kalırsanız ilacı birden bırakmayın; hemen hekime başvurun.
İlacın sizi nasıl etkilediğini öğrenene kadar araç ve makine kullanmayın.[1]
Saklama
Efexor XR, 25°C'nin altında, kuru bir yerde ve kendi ambalajında, çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği yerde saklanır. Son kullanma tarihi geçmiş ya da kullanılmayan kapsüller çöpe atılmaz; eczanelerdeki ilaç toplama kutularına verilir.[1] Farklı dozdaki kapsülleri aynı kutuda tutmamak, doz karışıklığını önler.
Fazla alındığında ne yapılmalı?
Kullanma talimatına göre fazla alındığında hızlı kalp atışı, uykululuktan komaya kadar bilinç değişikliği, göz bebeklerinde büyüme, nöbet ve kusma görülebilir.[1] Beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın ve ilaç kutusunu yanınıza alın. Ulusal Zehir Danışma Merkezi (114)'nden de bilgi alabilirsiniz. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Efexor XR ile Duloxx arasındaki fark
Venlafaksin ve duloksetin aynı gruptandır.[4] Efexor XR Türkiye'de depresyon ve üç kaygı bozukluğunda (yaygın anksiyete, sosyal fobi, panik) kullanılır.[1] Duloksetin ise depresyon ve yaygın anksiyete bozukluğunun yanı sıra sinir ağrısı ve fibromiyaljide de ruhsatlıdır.[4] Venlafaksinde tansiyon artışı ve kesilme belirtileri daha belirgin olabilir. Duloksetinde ise karaciğer hastalığı önemli bir sınırlamadır.[4] Duloksetin için Duloxx sayfamıza bakabilirsiniz.
Efexor yan etkileri yorumlar: kullananlar ne anlatıyor?
"İlk hafta midem bulandı, çok terledim." Bulantı ve terleme çok yaygın yan etkilerdir. İlacı yemekle almak bulantıyı azaltabilir.[1]
"Bir gün unuttum, başım döndü." Venlafaksinde doz atlandığında bile kesilme belirtileri olabilir; düzenli kullanım önemlidir.[1][4]
"Tansiyonum yükseldi." Tansiyon artışı yaygın yan etkidir; hekime söylenmelidir.[1]
"Bırakmak aylar sürdü." Kullanma talimatı da azaltmanın haftalar ya da aylar sürebileceğini belirtir.[1]
Yorumlar kişisel deneyimdir; sizin tedavinizi belirlemez. Diğer antidepresanlar için en güçlü antidepresan ve hangi hastalığa hangi antidepresan sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Efexor nedir?
Venlafaksin içeren, SNRI grubundan uzatılmış salımlı bir antidepresandır.[1]
Efexor ne işe yarar?
Depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal fobi ve panik bozukluğunda kullanılır.[1]
Efexor XR sabah mı akşam mı alınır?
Günde bir kez, yemekle birlikte, her gün yaklaşık aynı saatte; sabah ya da akşam alınabilir.[1]
Efexor XR kapsülü açılır mı?
Hayır; bölünmez, ezilmez, çiğnenmez ve suya karıştırılmaz.[1]
Efexor kilo aldırır mı?
Kilo alma da kilo kaybı da yaygın yan etkiler arasındadır; kişiden kişiye değişir.[1]
Efexor tansiyon yapar mı?
Evet, tansiyon artışı yaygın yan etkidir; tansiyon izlenmelidir.[1]
Efexor ne kadar sürede etki eder?
Etkinin tam ortaya çıkması genellikle iki hafta ya da daha uzun sürer.[1]
Efexor ile alkol alınır mı?
Kullanma talimatı tedavi süresince alkolden kaçınılmasını ister.[1]
Efexor birden bırakılır mı?
Hayır; kesilme belirtileri nedeniyle hekim planıyla, haftalar ya da aylar içinde azaltılarak bırakılır.[1]
Efexor XR 75 mg ile 150 mg arasındaki fark nedir?
75 mg olağan başlangıç dozudur; 150 mg yeterli yanıt alınamayan kişilerde, en az 2 hafta arayla yapılan doz artışından sonra kullanılır.[1]
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Henüz yorum yok; ilk yorumu siz yazabilirsiniz. Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.