Promil (Kan Alkol Seviyesi) Hesaplayıcı

Promil nedir, nasıl hesaplanır?

Promil, kandaki alkol yoğunluğunun binde birlik ölçüsüdür. 1 promil, bir litre kanda yaklaşık bir gram alkol bulunması anlamına gelir. Yukarıdaki promil hesaplama aracı, adli tıpta da kullanılan Widmark formülüne dayanır: içilen saf alkol miktarı (gram), vücut ağırlığı ile cinsiyete bağlı bir dağılım katsayısının çarpımına bölünür. Erkeklerde vücut suyu oranı daha yüksek olduğu için katsayı 0,68, kadınlarda 0,55 alınır. Ardından geçen süre boyunca karaciğerin temizlediği miktar düşülür.

Saf alkol miktarını bulmak için içkinin hacmi, alkol yüzdesi ve alkolün yoğunluğu (0,789) çarpılır. Örneğin 330 ml'lik %5'lik bir bira 330 × 0,05 × 0,789 ≈ 13 gram saf alkol içerir. Alkol hesaplama yaparken asıl belirleyici olan budur: bir kadeh rakı ile bir şişe bira, hacimleri çok farklı olsa da birbirine yakın miktarda alkol taşıyabilir.

Hangi içki kaç promil yapar?

Aşağıdaki tablo, tek bir içeceğin içildikten kısa süre sonra oluşturduğu yaklaşık kan alkol düzeyini gösterir. Değerler tok karnına, içkinin tamamının emildiği an için hesaplanmıştır; zamanla düşüş hesaba katılmamıştır.

İçkiler toplandığında değerler de yaklaşık olarak toplanır. Bu nedenle "3 bira kaç promil" sorusunun cevabı 75 kilogramlık bir erkek için yaklaşık 0,77 promil, "5 bira kaç promil" sorusunun cevabı ise yaklaşık 1,28 promildir; aynı miktar 60 kilogramlık bir kadında sırasıyla yaklaşık 1,18 ve 1,97 promile ulaşır. Bir bardak viski genellikle duble ölçüde (70 ml) servis edildiğinden tek ölçünün iki katı etki yapar. Kendi kilonuz ve içme sürenizle en doğru tahmini yukarıdaki araç verir.

0,20 ve 0,50 promil kaç bira eder?

Türkiye'de hususi otomobil sürücüleri için yasal sınır 0,50 promil, ticari araçlar başta olmak üzere diğer araç sürücüleri için 0,20 promildir. Bu sınırların kaç biraya karşılık geldiği kişiden kişiye değişir:

• 0,50 promil: 75 kilogramlık bir erkekte yaklaşık 2 şişe bira ya da 2 tek rakı; 60 kilogramlık bir kadında yaklaşık 1,3 şişe bira.
• 0,20 promil: 75 kilogramlık bir erkekte yaklaşık 0,8 şişe bira; 60 kilogramlık bir kadında yarım şişe bira. Yani tek bir bira bile bu sınırı aşmaya yetebilir.

Bu rakamlar bir "güvenli miktar" olarak görülmemelidir. Aç karnına içmek, kısa sürede içmek, yorgunluk ve bazı ilaçlar, aynı miktarla daha yüksek değerlere ulaşılmasına yol açar. Ayrıca yasal sınırın altındaki düzeylerde bile tepki süresi uzar; en güvenli seçenek alkol aldıktan sonra araç kullanmamaktır.

Promil kaç saatte düşer?

Karaciğer alkolü sabit bir hızla, ortalama saatte 0,15 promil kadar temizler. Bu hız kişiden kişiye saatte 0,10 ile 0,20 promil arasında değişir ve dışarıdan hızlandırılamaz. Sade bir hesapla promil değeri 0,15'e bölündüğünde sıfırlanma süresi bulunur:

• 0,50 promil: yaklaşık 3,5 saat
• 1,14 promil: yaklaşık 7,5 saat
• 2,34 promil: yaklaşık 15,5 saat

Gece geç saatte yüksek miktarda alkol alan biri, sabah uyandığında hâlâ yasal sınırın üzerinde olabilir. Kahve, soğuk duş, bol su içmek ya da kusmak kandaki alkolü azaltmaz; yalnızca kişinin kendini daha uyanık hissetmesine yol açabilir.

Promil düzeylerine göre beklenen etkiler

• 0,20–0,50 promil: gevşeme, konuşkanlık; dikkat ve mesafe tahmini hafifçe bozulur.
• 0,50–1,00 promil: tepki süresi belirgin uzar, denge ve koordinasyon bozulur, risk alma eğilimi artar.
• 1,00–2,00 promil: belirgin sarhoşluk, peltek konuşma, sendeleme, duygusal dalgalanma.
• 2,00–3,00 promil: kusma, bilinç bulanıklığı, sonradan hatırlamama; tıbbi risk başlar.
• 3,00 promil ve üzeri: alkol zehirlenmesi; solunumun baskılanması ve bilinç kaybı nedeniyle hayati tehlike vardır, 112 aranmalıdır.

Alkol düzeyini neler etkiler?

Kilo ve cinsiyetin yanında içme hızı, mide doluluğu, yaş, karaciğer sağlığı ve kullanılan ilaçlar da sonucu değiştirir. Özellikle sakinleştiriciler, uyku ilaçları ve bazı antidepresanlar alkolle birlikte alındığında uyuklama ve bilinç bulanıklığı çok daha belirgin olur. Bu konuda antidepresan kullanırken alkol alınır mı yazımıza bakabilirsiniz.

Alkol hesaplama ihtiyacı sık doğuyorsa, içilen miktar giderek artıyorsa ya da içmeyi azaltmak zor geliyorsa bu durum alkol kullanım bozukluğunun bir işareti olabilir. Alkol bağımlılığı belirtileri ve tedavisi hakkında bilgi alabilir, alkol bağımlılığı alanında çalışan uzmanlara ulaşabilirsiniz.

Tablodaki ve metindeki değerler ortalama katsayılarla yapılan tahminlerdir; resmi ölçümün (alkolmetre ya da kan testi) yerine geçmez.