Psikiyatri İlaçları İsimleri Nelerdir? A'dan Z'ye Ruh Sağlığı İlaçları ve Kullanım Rehberi
· Güncellendi: 21 Ekim 2026
Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi Yayımlanma: Güncelleme: Nasıl hazırlıyoruz?
🎧 Makaleyi sesli dinleyin-- dk okuma süresi
Kısaca
Psikiyatri ilaçları beş ana grupta toplanır: antidepresanlar, anksiyolitikler (yeşil reçeteli sakinleştiriciler), antipsikotikler, duygudurum dengeleyiciler ve psikostimülanlar (kırmızı reçeteli DEHB ilaçları). Cipralex ile Citoles gibi farklı marka isimleri aynı etken maddeyi taşıyabilir; jenerik ilaçlar biyoeşdeğerdir. Antipsikotik yazılması şizofreni anlamına gelmez; düşük dozda uyku, kaygı ve dirençli depresyonda da kullanılır.
Ruh sağlığı, en az beden sağlığı kadar hayati bir öneme sahiptir ve modern tıbbın gelişmesiyle birlikte, zihinsel süreçlerimizi düzenleyen ilaçlar da hayatımızın bir parçası haline gelmiştir. Bir psikiyatri kliniğinden elinde reçeteyle çıkan bir hasta veya yakını, kağıtta yazan (veya e-reçete sisteminde gördüğü) o karmaşık, Latince kökenli ilaç isimlerinin ne anlama geldiğini merak eder. "Doktor bana Lustral verdi, komşum Prozac kullanıyor, farkı ne?", "Xanax ile Cipralex aynı şey mi?", "Neden bana şizofreni ilacı (antipsikotik) yazıldı, ben depresyonda değil miyim?" gibi sorular, zihinleri kurcalar. İnternet arama motorlarında "Psikiyatri ilaçları isimleri nelerdir?" sorgusunun bu kadar popüler olmasının sebebi, hastaların vücutlarına giren kimyasalı tanıma arzusudur.Listeyi geç, yazıya devam et
Listede sitemizde anlatılan 58 ilaç
ve bunlarla aynı etken maddeyi içeren 284 ilaç adı daha
var.
Bu listedeki ilaçlar reçeteyle verilir; aynı etken maddeyi içeren başka bir marka da reçetesiz alınamaz. Aynı etken maddeyi içeren ilaçlara halk arasında “muadil” denir; miligramı ve biçimi farklı olabilir, birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Atominex,Fixatom,Setinox,Strattera (içilen sıvı)
Bu ilaçların bir kısmı içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Dikkat eksikliği (DEHB) ilacı
A harfiyle başlayan diğer ilaç adları (35)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Abextin (rivastigmin)
Abilify (aripiprazol)
Agapal (pregabalin)
Alceba (memantin)
Alios (memantin)
Almenta (memantin)
Alyse (pregabalin)
Alzamed (donepezil)
Alzancer (donepezil)
Alzant (memantin)
Alzepil (donepezil)
Alzer (memantin)
Alzia (memantin)
Alzil (donepezil)
Alzmex (memantin)
Andem (donepezil)
Angetin (memantin)
Ankep (ketiapin)
Anlev (levetirasetam)
Ansiox (alprazolam)
Anzyl (essitalopram)
Apo-alpraz (alprazolam)
Aripa (aripiprazol)
Arpada (aripiprazol)
Arypez (donepezil)
As-cilog (sitalopram)
As-gabapen (gabapentin)
As-kalmeks (ketiapin)
As-paroks (paroksetin)
As-pineks (olanzapin)
As-risper (risperidon)
As-sertral (sertralin)
Atominex (atomoksetin)
Atopran (sitalopram)
Azona (trazodon)
B
B harfiyle başlayan diğer ilaç adları (3)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Konsenidat (uzun etkili),Medikinet,Ritalin
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Dikkat eksikliği (DEHB) ilacı
C harfiyle başlayan diğer ilaç adları (12)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi) tedavisinde ve bipolar bozuklukta taşkınlık (mani) dönemlerinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Convulex,Depalex,Epilepkin (iğne),Valpomax (şurup),Valposim,Valprocan (iğne)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı, şurup ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Depalex Xr (valproat + valproat),Neveso Xr (valproat + valproat),Proksival Xr (valproat + valproat),Valeptik Xr (valproat + valproat)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Bermaxin (idebenon + donepezil + memantin),Dement Combi (donepezil + memantin),Dezira Combi (donepezil + memantin),Domingo (donepezil + memantin + ginkgo biloba kuru ekstresi),Doneptin (donepezil + memantin),Duopezil (donepezil + memantin),Doenza Combi (donepezil + memantin),Ebicomb (donepezil + memantin),Everon (idebenon + memantin),Megingo (memantin + ginko biloba kuru ekstresi),Phocuss (donepezil + memantin),Rememba (donepezil + memantin)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Abextin (içilen sıvı),Exevis,Prometax (bant),Rimans (içilen sıvı),Ristart,Rivarem,Rivastoron (içilen sıvı),Rivaxel
Bu ilaçların bir kısmı içilen sıvı ya da bant olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Alzheimer ve demans ilacı
E harfiyle başlayan diğer ilaç adları (20)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Şizofreni ve bipolar bozuklukta kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar (17)
Cedrina,
Ketya,
Serex,
Seroquel,
Ankep,As-kalmeks,Etipin,Keday (uzun etkili),Ketap,Ketidose,Ketilept,Ketinel,Madrina,Quelept,Quet,Quetamin,Sequa
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
G harfiyle başlayan diğer ilaç adları (10)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: İç sıkıntı, kaygı, gerginlik ve bunlara bağlı uyku sorunları ile bedensel yakınmalarda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Deprenil,Insomin
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan), Kaygı ya da uyku ilacı
İ harfiyle başlayan diğer ilaç adları (3)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Başka ilaçlarla düzelmeyen ya da o ilaçları kaldıramayan şizofreni hastalarında ve Parkinson hastalığına bağlı psikozda kullanılır.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
K harfiyle başlayan diğer ilaç adları (16)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), panik bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve sosyal fobi gibi durumlarda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Selectra,
As-sertral,Lustec,Misol,Olinar,Serotop
Ne için kullanılır: Sinir ağrısında (nöropatik ağrı), sara (epilepsi) nöbetlerinde ek tedavi olarak ve yaygın kaygı bozukluğunda kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar (27)
Agapal,Alyse,Gabaday (uzun etkili),Gabalene,Galara,Gebbra,Gerica,Gertore,Lypre,Maropan,Neogaba,Neurica,Norafit,Paden,Pagadin,Pagamax,Perge,Pigus,Precobal,Prelica,Pretaw,Regapen,Regobol,Snapline,Symra,Toria,Zagera
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili ya da içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Baxant Plus (pregabalin + siyanokobalamin),Noraplus (pregabalin + vitamin b12),Pagamax Plus (pregabalin + vitamin b12(metilkobalamin),Preplus (pregabalin + vitamin b12),Symra Plus (pregabalin + vitaminb12(siyanokobalamin))
Grup: Nöbet (epilepsi) ilacı, Kaygı ya da uyku ilacı
L harfiyle başlayan diğer ilaç adları (22)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Cralium,Modiogen,Modivigil,Modiwake,Sleepex
Grup: Diğer
M harfiyle başlayan diğer ilaç adları (22)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sanrı, hayal görme, aşırı şüphecilik, aşırı huzursuzluk ve saldırganlık gibi belirtilerin tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Leptol,Sedaperidol
Bu ilaçların bir kısmı damla ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
N harfiyle başlayan diğer ilaç adları (13)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Relixan (olanzapin + fluoksetin),Rexapin Pro (olanzapin + fluoksetin)
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
O harfiyle başlayan diğer ilaç adları (10)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, bulimia ve panik bozuklukta kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Zedprex,
Depreks,Fulsac,Loksetin,Psenac (içilen sıvı),Soulzac (içilen sıvı)
Bu ilaçların bir kısmı içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Bu maddeyi başka bir maddeyle birlikte içeren ürünler:Relixan (olanzapin + fluoksetin),Rexapin Pro (olanzapin + fluoksetin)
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
P harfiyle başlayan diğer ilaç adları (19)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Paden (pregabalin)
Pagadin (pregabalin)
Pagamax (pregabalin)
Paligis (paliperidon)
Paluxon (paroksetin)
Palveon (paliperidon)
Parokzol (aripiprazol)
Patyca (gabapentin)
Paxil (paroksetin)
Paxotin (paroksetin)
Perge (pregabalin)
Perilife (risperidon)
Pigus (pregabalin)
Pinral (lamotrijin)
Precobal (pregabalin)
Prelica (pregabalin)
Pretaw (pregabalin)
Prometax (rivastigmin)
Psenac (fluoksetin)
Q
Q harfiyle başlayan diğer ilaç adları (4)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Yetişkinlerde depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Remeron,
Zestat,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Redepra,
Zestat,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi) tedavisinde kullanılır. Türkiye'deki ürün bilgisinde kaygı ya da panik için kullanım yazmaz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Malontil,Rivotril
Bu ilaçların bir kısmı damla ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Nöbet (epilepsi) ilacı
R harfiyle başlayan diğer ilaç adları (21)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da damla olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Yetişkinlerde kısa süreli uykusuzluk tedavisinde kullanılır.
Bu ad TİTCK'nin 18.09.2026 tarihli ruhsatlı ilaçlar listesinde yok; yurt dışından getirilen ilaçlar bu listede yer almaz. Listede zolpidem içeren ilaç: Remin.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Remin
Grup: Kaygı ya da uyku ilacı
S harfiyle başlayan diğer ilaç adları (15)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Sara (epilepsi), bipolar bozuklukta taşkınlık (mani) dönemleri ve yüzdeki şiddetli sinir ağrısında (trigeminal nevralji) kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Karazepin,Karbalex (uzun etkili),Karbasif,Karbepen,Karberol,Kazepin,Temporol
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili ya da içilen sıvı olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Ne için kullanılır: Stres ve gerginlikle ortaya çıkan mide, bağırsak ve safra yolu kasılmalarında ve adet sancısında kullanılır.
Grup: Diğer
T harfiyle başlayan diğer ilaç adları (6)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Temporol (karbamazepin)
Tiopram (essitalopram)
Tirgen (levetirasetam)
Toria (pregabalin)
Trevicta (paliperidon)
Trumıo (trazodon)
U
U harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ulkapin (mirtazapin)
V
V harfiyle başlayan diğer ilaç adları (12)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır. Türkiye'deki kullanma talimatına göre sigarayı bırakmak için kullanılmaz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Buprapan (uzun etkili),Qsmok (uzun etkili),Veldepyon (uzun etkili),Zyban (uzun etkili)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Zyban ve Qsmok sigarayı bırakmak için, Wellbutrin XL depresyon için ruhsatlıdır.
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
W harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Byannli (iğne),Invega (uzun etkili),Paligis (uzun etkili),Palveon (iğne),Trevicta (iğne)
Bu ilaçların bir kısmı uzun etkili ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Psikoz ilacı (antipsikotik)
X harfiyle başlayan diğer ilaç adları (1)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Ne için kullanılır: Depresyon tedavisinde kullanılır.
Aynı etken maddeyi içeren diğer ilaçlar:Redepra,
Remeron,
Mires,Mitazen,Molrem,Ulkapin,Velorin
Bu ilaçların bir kısmı ağızda dağılan tablet, içilen sıvı ya da iğne olarak üretilir; miligramı ve biçimi farklı olanlar birbirinin yerine kendi başınıza kullanılmaz.
Grup: Depresyon ilacı (antidepresan)
Z harfiyle başlayan diğer ilaç adları (9)
Bu ilaçların sitemizde ayrı sayfası yok; ayraç içinde etken maddeleri yazıyor. Aynı etken maddeyi içeren ve sitemizde anlatılan ilaçları bu listede bulabilirsiniz.
Zagera (pregabalin)
Zendor (essitalopram)
Zeprid (sülpirid)
Zhedon (donepezil)
Zolapine (olanzapin)
Zolerip (aripiprazol)
Zyban (bupropion)
Zyprexa (olanzapin)
Zyzapin (olanzapin)
Ekranda gördüğünüz liste yazdırılır.
Yanlışlıkla fazla ilaç alındıysa ya da zehirlenmeden şüpheleniyorsanız hemen 112'yi arayın. Ulusal Zehir Danışma Merkezi: 114. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
Bu liste ilaç seçmek için değil, ilacınızı tanımak içindir. İlacınızı bırakmak, değiştirmek ya da dozunu ayarlamak için hekiminize danışın. Aynı etken maddeyi içeren ilaçların miligramı, biçimi (tablet, damla, uzun etkili) ve yardımcı maddeleri farklı olabilir; eczanede ilacınız başka bir markayla değiştirilecekse eczacınıza danışın. Ruhsatlı her ilaç eczanede bulunmayabilir.
Kaynaklar: TİTCK Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (18.09.2026); kullanım alanları için sitemizdeki ilgili ilaç sayfalarında belirtilen TİTCK onaylı kullanma talimatları ve kısa ürün bilgileri. Hazırlayan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi. Son kontrol: 20.09.2026.
İÇİNDEKİLER
Bu kapsamlı rehberde; Türkiye'de eczanelerde bulunan en popüler psikiyatrik ilaçları gruplarına göre ayıracak, marka isimleri ile etken maddeleri arasındaki ilişkiyi açıklayacak, hangi ilacın hangi "kutuya" (kırmızı, yeşil, normal reçete) girdiğini ve temel kullanım amaçlarını bilimsel veriler ışığında inceleyeceğiz. Amacımız size ilaç tavsiye etmek değil, reçetenizdeki o yabancı isimlerin dilini çözmenize yardımcı olmaktır.
Psikiyatri ilaçları (Psikotroplar), beyindeki kimyasal haberciler (nörotransmitterler) üzerinde yaptıkları etkiye göre 5 ana gruba ayrılır. Bir ilacın ismini bilmek yetmez, hangi takımda oynadığını bilmek gerekir.
Antidepresanlar: Depresyon ve kaygı (anksiyete) tedavisinde kullanılırlar. (En kalabalık grup).
Anksiyolitikler (Sakinleştiriciler): Hızlı etki eden, kaygıyı anında kesen ama bağımlılık riski olanlar.
Antipsikotikler (Nöroleptikler): Şizofreni, bipolar bozukluk ve dirençli depresyonda kullanılırlar.
Duygu Durum Dengeleyiciler: İki uçlu bozuklukta (Bipolar) ruh halini sabitleyenler.
Psikostimülanlar (Dikkat İlaçları): DEHB (Dikkat Eksikliği) tedavisinde kullanılan kırmızı reçeteli ilaçlar.
Şimdi bu grupları ve içindeki en meşhur ilaç isimlerini tek tek inceleyelim.
Psikiyatri ilaç gruplarına hızlı bakış (makalede anlatılan örnekler)
Ritalin ve Concerta (metilfenidat), Strattera (atomoksetin)
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
1. Antidepresanlar: Sadece Depresyon İçin Değil
Bu grup, psikiyatrinin en çok reçete edilen grubudur. İsimleri halk arasında ezbere bilinir. Sadece depresyonda değil; panik atak, takıntı hastalığı (OKB), sosyal fobi ve ağrı tedavisinde de kullanılırlar.
A. SSRI Grubu (Mutluluk Dengeleyiciler)
Yan etkisi en az olan, en güvenli ve en popüler gruptur.
Prozac (Etken Madde: Fluoksetin): Antidepresanların "atası" sayılır. Enerji verici, iştah kapatıcı etkisiyle bilinir. Türkiye'de Zedprex, Fulsac, Florak gibi muadilleri vardır.
Lustral (Etken Madde: Sertralin): Dünyanın en çok kullanılan ilaçlarından biridir. Kalp hastalarında güvenlidir, takıntılara (OKB) çok iyi gelir. Türkiye'de Selectra, Misol, Seralin isimleriyle de satılır.
Cipralex (Etken Madde: Essitalopram): Yan etkisi en düşük, "en temiz" ilaç olarak bilinir. Panik atakta altın standarttır. Türkiye'de Citoles, Eslorex, Esram, Secita gibi pek çok yerli üretimi vardır. Hepsi aynı moleküldür.
Paxil (Etken Madde: Paroksetin): Sosyal fobide ve şiddetli kaygıda çok etkilidir ancak kilo aldırma ve uyku yapma potansiyeli yüksektir. Muadilleri: Paxera.
B. SNRI Grubu (Güçlendirilmiş Etki)
Serotonine ek olarak Noradrenalin'i de artırırlar. Enerji düşüklüğü ve bedensel ağrıları olanlarda tercih edilirler.
Efexor (Etken Madde: Venlafaksin): "Roket yakıtı" benzetmesi yapılır. Ağır depresyonda çok etkilidir. Doz atlanırsa şiddetli baş dönmesi yapar. Muadilleri: Venegis, Sulinex.
Cymbalta (Etken Madde: Duloksetin): Depresyonla birlikte görülen kronik ağrılarda (fibromiyalji), diyabetik nöropatide çok etkilidir. Muadilleri: Duxet, Dyloxia, Zedpre.
C. Diğerleri (Atipik Olanlar)
Wellbutrin (Etken Madde: Bupropion): Cinsel isteksizlik yapmayan, kilo verdiren, sigara bıraktıran tek antidepresandır. Enerji verir ama kaygılı hastalarda sinir yapabilir.
Remeron (Etken Madde: Mirtazapin): Çok güçlü uyku ve iştah açıcı etkisi vardır. Zayıf ve uykusuz hastalar için "kurtarıcı"dır. Muadilleri: Redepra, Mirtaron.
2. Anksiyolitikler: Yeşil Reçeteli "Acil Durum" İlaçları
Bu ilaçlar eczaneden reçetesiz veya normal reçeteyle alınamaz. Mutlaka "Yeşil Reçete" gerekir. Çünkü beyindeki fren mekanizmasını (GABA) devreye sokarak anında rahatlama sağlarlar ancak bağımlılık yapma riskleri vardır. Tedavi edici değil, semptom gidericidirler.
Xanax (Etken Madde: Alprazolam): En meşhur panik atak ilacıdır. Dil altı alındığında 15 dakikada etki eder. Ancak çok çabuk tolerans gelişir (aynı etki için dozu artırmak gerekir). Kısa süreli kullanılmalıdır.
Diazem / Nervium (Etken Madde: Diazepam): Kas gevşetici ve sakinleştirici etkisi çok güçlüdür. Acillerde "sakinleştirici iğne" olarak bilinen ilaç genellikle budur.
Rivotril (Etken Madde: Klonazepam): Etkisi Xanax'tan daha uzun sürer. Epilepsi (sara) nöbetlerinde ve huzursuz bacak sendromunda da kullanılır.
Ativan (Etken Madde: Lorazepam): Özellikle yaşlılarda ve karaciğer sorunu olanlarda tercih edilen, vücuttan atılımı daha güvenli olan bir sakinleştiricidir.
3. Antipsikotikler: Sadece "Deli Hapı" Değildir
İsimlerinde "psikotik" geçtiği için hastaların en çok korktuğu ve reçetede görünce "Doktor bey ben şizofren miyim, neden bunu verdiniz?" diye sorduğu ilaçlardır. Gerçek: Bu ilaçlar evet, şizofrenide kullanılır. AMA düşük dozlarda uykusuzluk, dirençli depresyon, takıntı (OKB) ve aşırı kaygı durumlarında antidepresanları güçlendirmek için de çok sık kullanılırlar. Yani bu ilacı kullanmanız şizofren olduğunuz anlamına gelmez.
Seroquel (Etken Madde: Ketiapin): Düşük dozda (25-50 mg) mükemmel bir uyku ilacıdır. Yüksek dozda (300-600 mg) bipolar ve şizofreni ilacıdır. Muadilleri: Cedrina, Gyrex, Ketiol.
Zyprexa (Etken Madde: Olanzapin): Çok güçlü bir sakinleştiricidir. İştahı çok açar ve kilo aldırır. Zayıf ve iştahsız hastalarda bu yan etki avantaja çevrilebilir. Muadilleri: Rexapin, Olfrex.
Risperdal (Etken Madde: Risperidon): Özellikle yaşlılarda görülen huzursuzlukta veya çocuklardaki davranış problemlerinde (otizmde öfke kontrolü) sıkça kullanılır. Süt hormonu (prolaktin) yükselmesi yapabilir.
Abilify (Etken Madde: Aripiprazol): "Dopamin dengeleyici" olarak bilinir. Enerji verir, kilo aldırma riski diğerlerine göre daha azdır. Depresyon tedavisinde ek ilaç olarak çok popülerdir. Muadilleri: Abizol, Arifay.
4. Duygu Durum Dengeleyiciler: Bipoların Çapaları
Bipolar Bozukluk (Manik Depresif) hastalarında, kişinin ne çok uçmasını (mani) ne de dibe çökmesini (depresyon) engelleyen, onu ortada tutan ilaçlardır.
Lithuril (Etken Madde: Lityum): Psikiyatrinin en eski ve en doğal ilacıdır (bir tuzdur). İntiharı önleyici etkisi kanıtlanmış tek ilaçtır. Kullanırken düzenli kan tahlili şarttır çünkü zehirleme riski vardır.
Depakin (Etken Madde: Valproik Asit): Aslında bir epilepsi (sara) ilacıdır ama bipolar bozuklukta duygu durumunu mükemmel dengeler. Saç dökülmesi ve kilo alımı yapabilir. Kadınlarda polikistik over riskine dikkat edilmelidir.
Lamictal (Etken Madde: Lamotrigine): Bipoların "depresyon" ucunu korumada çok etkilidir. Ciddi cilt döküntüsü yapabileceği için çok yavaş doz artırılır.
5. Psikostimülanlar: Kırmızı Reçeteli Dikkat İlaçları
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan, beyindeki dopamini artıran ilaçlardır. Kötüye kullanım riski (öğrencilerin sınav için kullanması vb.) olduğu için devlet tarafından çok sıkı denetlenir, "Kırmızı Reçete" ile satılır.
Ritalin (Etken Madde: Metilfenidat): Kısa etkilidir (3-4 saat). Günde birkaç kez alınır. DEHB tedavisinin klasik ilacıdır.
Concerta: Ritalin'in uzun etkili (12 saat) versiyonudur. Sabah bir tane alınır, bütün gün etki eder. Okul çağındaki çocuklar için idealdir.
Strattera (Etken Madde: Atomoksetin): Bu ilaç kırmızı reçeteli değildir, normal reçeteli bir DEHB ilacıdır. Bağımlılık yapmaz, etkisi hemen başlamaz (antidepresanlar gibi zamanla açılır).
Jenerik (Muadil) İlaç Nedir? "Orijinali Yoktu Bunu Verdiler"
Hastaların eczanede yaşadığı en büyük kafa karışıklığı budur. Reçetede "Cipralex" yazar, eczacı "Citoles" verir. Hasta "bana yan sanayi ilaç verdiler, iyileşmem" diye düşünür. Bilimsel Gerçek: İlaçların bir "Etken Maddesi" (işi yapan kimyasal), bir de "Ticari İsmi" (Markası) vardır. Cipralex ve Citoles'in ikisinin de içinde 10 mg Essitalopram vardır. Biyolojik olarak aynı işi yaparlar. Fark, sadece üreten firma ve kutunun rengidir. Biri Mercedes fabrikasında üretilen vida, diğeri BMW fabrikasında üretilen vidadır; ikisi de aynı deliğe uyar. Bu yüzden muadil ilaç kullanmaktan korkmayın, Türkiye ilaç sanayisi bu konuda Avrupa standartlarındadır ve denetlenmektedir.
Psikiyatrik İlaçlar Hakkında Genel Güvenlik Uyarıları
İsimlerini öğrendiğiniz bu ilaçları kullanırken hayati kurallar vardır:
Asla Komşu Tavsiyesiyle Kullanmayın: "Ayşe teyzeye Lustral iyi gelmiş" diye siz de Lustral içemezsiniz. Sizin genetiğiniz, karaciğer enzimleriniz farklıdır.
Aniden Bırakmayın: Özellikle Efexor ve Paxil gibi yarı ömrü kısa ilaçlar, bir gün bile içilmezse "beyin zapsı" denilen elektrik çarpması hissi yapar. Doktor kontrolünde azaltarak bırakılmalıdır.
Alkolle Karıştırmayın: Xanax gibi yeşil reçeteli ilaçlar alkolle alınırsa solunum durması yapabilir. Antidepresanlar alkolle alınırsa etkileri azalır, depresyon derinleşir.
Greyfurt Suyu: Bazı psikiyatrik ilaçlar (özellikle Karbamazepin, Diazepam, Sertralin) greyfurt suyu ile etkileşime girer ve kanda zehirli dozlara ulaşabilir.
Sabır: Antidepresanlar ağrı kesici değildir. Etkileri 4-6 haftada başlar. "3 gün içtim işe yaramadı" demek, fırına keki koyup 5 dakika sonra "pişmedi" diye çöpe atmaya benzer.
En Sık Sorulan Karşılaştırmalar
Prozac mı Lustral mı? Prozac daha enerji verici, iştah kapatıcıdır. Lustral daha sakinleştirici, takıntı gidericidir.
Xanax mı Cipralex mi? Elma ile armut gibidir. Xanax anlık söndürücüdür (tedavi etmez), Cipralex yangını çıkaran sebepleri tedavi eder. Biri anlık, biri ömürlüktür.
Ritalin zeka açar mı? Hayır, olmayan zekayı var etmez. Sadece var olan dikkati odaklar. DEHB hastası olmayanda kullanmak kaygı ve çarpıntı yapar.
İsimler Değil, İşlevler Önemli
Bu rehberde onlarca ilaç ismi saydık. Ancak unutmamanız gereken en önemli şey şudur: İlaç, doktorun elindeki bir alettir. Usta bir hekim, en eski ilacı kullanarak harikalar yaratabilirken; yanlış bir elde en yeni, en pahalı ilaç bile işe yaramayabilir. Reçetenizde gördüğünüz isimlerden korkmayın. Eğer doktorunuz size bir antipsikotik (Seroquel gibi) yazdıysa, bu sizin gerçeklikle bağınızın koptuğunu değil; sadece uykuya dalmanız için biraz "dopamin frenine" ihtiyacınız olduğunu gösterir. İlaçlarınızı tanıyın, prospektüslerini (panik yapmadan) bilinçli okuyun ama tedavinin kaptanlığını her zaman psikiyatri uzmanınıza bırakın.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
1 yorum
Düşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.
Okurların yorumları
B
Buket
Faydalı bilgiler
Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi yanıtı
Merhaba Buket, faydalı bulmanıza sevindik. İlaç isimleriyle ilgili aklınıza takılan bir soru olursa yazmaktan çekinmeyin.
Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör EkibiYayımlanma: 24 Kasım 2025, 20:40Güncelleme: 21 Ekim 2026, 15:41Nasıl hazırlıyoruz?
Kaynaklar ve ileri okuma
Bu yazı hazırlanırken aşağıdaki resmi ürün bilgileri, tanı sınıflandırmaları ve tedavi kılavuzları temel alınmıştır. İlaç kullanımıyla ilgili her karar için hekiminize danışın.
Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) ve Kullanma Talimatı (KT): İlgili ürünlerin KÜB/KT belgeleri — T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Kontrole tabi ilaçlar ve renkli (yeşil/kırmızı) reçete uygulaması — T.C. Sağlık Bakanlığı, TİTCK
DSM-5-TR: Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı — Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) (2022)
ICD-11 Uluslararası Hastalık Sınıflandırması, Ruhsal ve Davranışsal Bozukluklar bölümü — Dünya Sağlık Örgütü (WHO) (2022)
The Maudsley Prescribing Guidelines in Psychiatry, 14. baskı — Taylor, Barnes, Young; Wiley-Blackwell (2021)
Biyoeşdeğerlik ve jenerik ilaç düzenlemeleri — T.C. Sağlık Bakanlığı, TİTCK
Bu yazı nasıl hazırlandı?
Bu yazı Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi tarafından; resmi ürün bilgileri, tanı sınıflandırmaları ve güncel tedavi kılavuzları esas alınarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için sizi muayene eden hekime başvurun.
Tıbbi sorumluluk reddi. Bu yazı yalnız bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel tıbbi tavsiye, tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili sorularınız için bir sağlık profesyoneline başvurun.
Acil durumda: Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?
1 yorumDüşüncenizi ya da deneyiminizi birkaç cümleyle paylaşabilirsiniz. Takma ad kullanabilirsiniz; telefon ya da adres yazmayın, yorumunuz herkese açık yayımlanır.
Okurların yorumları
Buket
Faydalı bilgiler
Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi yanıtı
Merhaba Buket, faydalı bulmanıza sevindik. İlaç isimleriyle ilgili aklınıza takılan bir soru olursa yazmaktan çekinmeyin.